নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰত অপব্য‌ৱহৃত টকাৰ সদ্ব্য‌ৱহাৰ

আজিকালি দেখা যায় যে, নিৰ্বাচনৰ প্ৰাকক্ষণত ৰাজনৈতিক দলেই হওঁক বা ব্যক্তিবিশেষেই হওঁক, ভোটাৰক আকৃষ্ট কৰিবৰ বাবে বেনাৰ-পোষ্টাৰৰপৰা আৰম্ভ কৰি বৈদ্যুতিন মাধ্যম, চ’চিয়েল মেডিয়া, ছপা মাধ্যম ইত্যাদি সকলো মাধ্যমেৰেই নিজৰ নিজৰ গুণ-গান বখানি প্ৰচাৰ চলাবলৈ উঠি-পৰি লাগি যায় । কোনো এটা দলে যদি বাতৰি-কাকতত পৃষ্ঠাজোৰা বিজ্ঞাপন দিয়ে, তেন্তে আন এটা দলে দূৰদৰ্শনত দীঘলীয়া বক্তব্য ৰাখে । এটা দলে যদি নিজৰ সুকীৰ্তিৰ কথা দোহাৰে, আন এটা দলে সিটো দলৰ দোষ খোঁচৰে । আৰু এইখিনি কৰিবৰ বাবেই চহৰে-নগৰে গাঁ‌ৱেঁ-ভূঞেঁ বিয়াগোম আকাৰৰ হোৰ্ডিং অঁৰা হয় । হেলিকপ্তাৰত উঠি হ’লেও আগেয়ে কাহানিও গৈ নো‌পো‌ৱা ঠাইলৈ গৈ ভোট ভিক্ষা কৰা হয় । একো-একোজন প্ৰাৰ্থীৰ হৈ প্ৰচাৰ চলাবৰ বাবে নামী-দামী ‘ষ্টাৰ কেম্পেইনাৰ’ বা ‘চিলেব্ৰিটী’ক নিমন্ত্ৰণ জনাই ৰাজহু‌ৱা সভা পতা হয় । এই সভাবোৰ আয়োজন কৰোতে কোটিৰ ওপৰত টকা খৰছ কৰা হয়, যিবোৰৰ দৰ্শক-শ্ৰোতাসকলকো দিনটোৰ হাজিৰা আৰু অহা-যো‌ৱাৰ খৰছ তথা খো‌ৱা-বো‌ৱা দি ‘হায়াৰ’ কৰি অনা হয় । সুকীৰ্তিৰ গুণগান কৰা সম্প্ৰচাৰ সকলোখিনিৰ কিন্তু ভোটদানৰ আগে আগেই সামৰণি পৰে । ইয়াৰ অৰ্থ এয়ে যে কে‌ৱল ভোট পো‌ৱাৰ স্বাৰ্থতে সকলো দল বা প্ৰাৰ্থীয়ে এনে বৰশীত দিয়া টোপৰ দৰে সৰ্বসাধাৰণক অধিক প্ৰাপ্তিৰ স্বপ্ন দান কৰে ।

      এই টোপ দিয়াৰ নামতো এক বিশাল অংকৰ টকা-পইছা খৰছ কৰা হয় । কাৰণ, বৰ্তমানে ৰাজনীতিত নমা প্ৰতিজন প্ৰাৰ্থীয়ে অন্ত:কৰণে বিশ্বাস কৰে যে সাধাৰণ ভোটাৰক উপৰিউক্ত সকলো প্ৰকাৰৰ প্ৰচাৰ অভিযানেৰে মোহিব নো‌ৱাৰিলেও এটা অস্ত্ৰই নিশ্চিতভা‌ৱে মোহিব পাৰে, সেয়া হ’ল :-  মদ-সূতা-কম্বল-আঁঠু‌ৱা আৰু টকা । এইকেইটা প্ৰাথমিক(!) প্ৰয়োজন পূৰণ হ’লে আমাৰ বহুতো অশিক্ষিত(তথা শিক্ষিত) ভোটাৰ যথেষ্ট পৰিমাণে সন্তুষ্টও যে হয়, সেই কথাটো অ‌ৱশ্যে একেবাৰে অস্বীকাৰ কৰিব নো‌ৱাৰি । কিন্তু ৰাজনীতিবিদসকলে জানি আমোদ পাব যে, আজিকালিৰ সৰ্বসাধাৰণ অশিক্ষিত ভোটাৰো সেই পুৰণিকলীয়া নদাই-ভদাই হৈ থকা নাই যে আপোনাৰপৰা টকা-কম্বল লৈ ভোটটি আপোনাকেই দিব । এনে সুবিধাবাদী ভোটাৰে আজিকালি প্ৰতিজন প্ৰাৰ্থীৰপৰাই এনেদৰে টকা বা উৎকোচ লৈ নিৰ্বাচনৰ আগেয়েই চহকী হৈ লয় । তাৰ পাছত ভোটটো কাক দিয়ে সেয়া কে‌ৱল বেলট-বাকচেহে জানে । অসমৰ মানুহ পূৰ্বতে কাহানিও এই ধৰণৰ সুবিধাবাদী চৰিত্ৰৰ নাছিল । এনে এটা পৰি‌ৱেশ ৰাজ্যখনত সৃষ্টি কৰাৰ বাবে প্ৰকৃততে দায়ী উৎকোচ দিবলৈ আগবাঢ়ি অহা সেই চতুৰ ৰাজনীতিবিদসকলেই ।

      আমাৰ প্ৰশ্ন হৈছে, যিবোৰ সভা-সমিতি পাতিবলৈ কোটিৰ ঘৰত টকা খৰছ কৰা হৈছে আৰু যিবোৰ ভাষণৰ সাৰ-মৰ্ম উপস্থিত থকা কোনো এজন শ্ৰোতা-দৰ্শকেও হৃদয়েৰে বুজিবলৈ কাহানিও চেষ্টাই নকৰে, তেনে আয়োজনৰ প্ৰয়োজনেই বা কি ? কোনো এটা আঁচনিৰ বাবে যদি এটা দলে কৃতিত্ব ল’ব খোজে,  তেন্তে সিটো দলে আকৌ জনতাক পতিয়ন নিয়াব খোজে যে আচলতে সফলতাৰ দাবীদাৰ তেওঁলোকহে ! গতিকেই একেখন ফটো, একেখিনি কথাকে ভিন্ন দৃষ্টিকোণেৰে ভিন্ন ৰাজনৈতিক দলে নিজৰ নিজৰ মতেৰে ৰাইজৰ আগত প্ৰকাশ কৰে। এনে ক্ষেত্ৰত সৰ্বসাধাৰণ ৰাইজে কোনো সিদ্ধান্ত ল’ব নো‌ৱাৰা এটা বাতাবৰণৰহে সৃষ্টি হয় । গতিকে ক’ব পাৰি যে, বৰ বৰ হৰফেৰে ঢাক-ঢোল বজো‌ৱা বিজ্ঞাপনসমূহেও সাধাৰণ মানুহৰ বিচাৰ-বুদ্ধি বা জ্ঞানৰ কোনো ধৰণৰ পৰিবৰ্ধন বা পৰিবৰ্তন কৰিব পৰা নাই । সেই হেতুকেই আমাৰ এনে অনুভ‌ৱ হয় যে,এই প্ৰচাৰ অভিযানৰ নামত উৰু‌ওৱা টকাখিনিয়ে প্ৰকৃতাৰ্থত দলৰ বাদেই, আন কোনো এজন সাধাৰণ মানুহকে লাভান্বিত কৰিব পৰা নাই । ভা‌ৱি আচৰিত লাগে, এঘন্টাত ষাঠি-সত্তৰ হাজাৰ টকা ভাড়া দি হেলিকপ্তাৰত উঠি ঘুৰি ফুৰিব পৰা কোটিপতি এজনে ব্যক্তিগতভা‌ৱে হয়তো ৰাইজৰ নামত ফুটা কড়ি এটাও খৰছ কৰি নাপায়, অথচ তেওঁ ৰাইজৰ সে‌ৱাৰ বাবেই মন্ত্ৰী,বিধায়ক হ’ব খোজে। কিমান নিৰ্ল্লজ্জ ৰাজনীতি! আমি ক’ব খোজো যে যিসময়ত অসমত নিৰ্বাচনী-প্ৰচাৰৰ নামত আজি কোটি কোটি টকা প্ৰাৰ্থীসকলে খৰছ কৰি আছে আৰু যিবোৰ টকাৰ খৰছেৰে কোনো সামগ্ৰিক বা সামাজিক উন্নয়ণ আজিকোপতি হো‌ৱা নাই, তেনে ক্ষেত্ৰত সেই টকাৰ উচিত ব্যৱহাৰেৰে সমাজৰ বহুখিনি উন্নতি কৰিব পাৰি । কোনো কোনোজনৰ পকেট গৰম হো‌ৱাৰ সলনি যদি কিবা প্ৰকাৰে টকাখিনি ৰাইজৰ সমূহীয়া উন্নয়ণৰ বাবে খটু‌ৱাব পৰা যায়, তেন্তে প্ৰতি নিৰ্বাচনৰ আগে আগে অসমৰ চেহেৰাই সলনি হৈ থাকিব । যদি কোনো ধনী সে‌ৱকৰ ইমানেই জনসে‌ৱা কৰিবলৈ মন আছে, তেন্তে তেওঁ নিৰ্বাচনৰ বাবে সাঁচতীয়া টকাখিনিৰে নিজৰ অঞ্চলত  সম্পূৰ্ণ ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টাৰে ৰাষ্টা-ঘাট, বজাৰ-সমাৰ, দলং,দমকল, সমূহীয়া ভ‌ৱন, গ‌ৱেষণাগাৰ, পুথিভঁৰাল ইত্যাদি স্থাপন তথা মেৰামতিৰ বাবে চিন্তা কৰিব পাৰে । আৰু এনে সমাজসে‌ৱাৰ উদাহৰণ স্বচক্ষে প্ৰত্যক্ষ কৰিলে সমাজৰ প্ৰতিজনেই তেখেতক ভোট দি জিকাবৰ বাবে স্বয়ংক্ৰিয়ভা‌ৱে সচেতন হ’ব ।

      আৰু এটা অতি কম-খৰছী তথা দৰকাৰী প্ৰচাৰ অভিযান হৈছে একেখন মঞ্চতে সকলো প্ৰাৰ্থীয়ে একেলগে ভাষণ ৰখা কামটো । এই প্ৰথাৰে নিৰ্বাচনী-প্ৰচাৰ চলো‌ৱাটো প্ৰায় সকলো উন্নত গণতান্ত্ৰিক দেশতে দেখা যায় । এনে অনুষ্ঠানত জনসাধাৰণে প্ৰতিজন প্ৰাৰ্থীকে মুখামুখিকৈ প্ৰশ্ন কৰিব পাৰিব আৰু প্ৰাৰ্থীসকলেও জনতাৰ প্ৰকৃত দুখ-কষ্ট বা প্ৰয়োজনসমূহৰ বুজ ল’ব পাৰিব । গতিকে, ইয়ে জনসাধাৰণক প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰকৃত যোগ্যতা নিৰূপণ কৰিবলৈ সুযোগ দিয়ে আৰু প্ৰাৰ্থীসকলক এক প্ৰকাৰে সৎ তথা সমাজসে‌ৱী হ’বলৈ বাধ্য কৰায় । আমাৰ দেশতো ভোটাৰ ৰাইজৰ মাজত সচেতনতা বৃদ্ধি কৰি আমি এইদৰে দুই-এটা মিতব্যয়ী পদ্ধতিৰ সদ্ব‌্য‌ৱহাৰ কৰিব জানিলে আজিৰ ৰাজিনীতিবিদসকলে ভ‌ৱাৰ দৰে “ৰাজনীতি এক ব্য‌ৱসায়, য’ত লাখৰ ঘৰত বিনিয়োগ কৰিলে কোটিৰ ঘৰত আয় কৰিব পাৰি”- এই ধৰণৰ কু-সংস্কাৰ উফৰাই পেলাই সমাজত প্ৰকৃত গণতন্ত্ৰৰ ভেঁটি স্থাপন কৰিব পৰা যাব ।

----------------------------------------০০০------------------------------------

নাৰী-নিৰ্যাতন ৰোধৰ উপায় সন্দৰ্ভত দুআষাৰ

যো‌ৱা ২২ এপ্ৰিলৰ ‘আমাৰ অসম’ৰ ‘ধৰিত্ৰী’ শিতানত ঊষাকান্তি দাস ডাঙৰীয়াই অতি সুন্দৰভা‌ৱে নাৰী নিৰ্যাতনৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত তথা অসমৰ তথ্যভিত্তিক পৰ্যবেক্ষণ আৰু মতামত আগবঢ়ালে ।  লেখাটোত বিষয়টো সন্দৰ্ভত তেখেতে মূলত: চৰকাৰৰ ব্যৰ্থতাৰ কথা দোহাৰিলে আৰু কেইটিমান পৰামৰ্শ আগবঢ়ালে । কিন্তু তেখেতৰ সকলো পৰামৰ্শ আমাৰ বোধেৰে সম্পূৰ্ণভা‌ৱে গ্ৰহণযোগ্য হ’ব নো‌ৱাৰে । তেখেতে সাজ-পোছাকৰ ক্ষেত্ৰত মহিলাসকল সা‌ৱধান হ’লে যৌন নিৰ্যাতন ৬০% পৰ্যন্ত কমাব পাৰি বুলি কৈছে । কিন্তু আমাৰ প্ৰশ্ন হয়, কে‌ৱল উত্তেজক সাজ-পোছাকৰ বাবেই এগৰাকী নাৰী বা ছো‌ৱালী সঁচাকৈয়ে নিৰ্যাতিত হয় জানো ? বহু বলাৎকাৰৰ ঘটনা মাৰ্জিত সাজ-পাৰ পিন্ধা বিবাহিত মহিলা, নান, বোৰ্খা পিন্ধা মুছলিম মহিলা বা কম বয়সীয়া ছো‌ৱালীৰ ক্ষেত্ৰতে দেখোন এইখন অসমতে হৈ আছে! ইয়াৰ অৰ্থ এয়ে যে, যিসকল লোকৰ এনে অপৰাধপ্ৰ‌ৱণতা বেছি, তেওঁলোকক মাৰ্জিত সাজ-পাৰেও একো প্ৰভা‌ৱ পেলাব নো‌ৱাৰ । প্ৰভা‌ৱ পেলাব পৰা অস্ত্ৰটো হৈছে মানসিক উত্তৰণ বা জ্ঞান । শিক্ষাই এই মানসিকতা গঢ় দিয়াত সহায় কৰিব পাৰে, কিন্তু কে‌ৱল শিক্ষালাভেই এনে বৌদ্ধিক জ্ঞানৰ উদয় নকৰাবও পাৰে । (বহুতো উচ্চশিক্ষিত পুৰুষ আজিও নাৰী নিৰ্যাতনৰ বাবে দায়ী নতুবা প্ৰত্যক্ষ্যভা‌ৱে অপৰাধী।) ইয়াৰ বাবে সামাজিক জাগৰণৰো প্ৰয়োজন আছে । আমাৰ দেশত কে‌ৱল মহিলাই নিজৰ সুৰক্ষাৰ বাবে যৎকিঞ্চিত মাত মতা দেখা যায়, কিন্তু কোনো এজন পুৰুষে এই বিষয়ত ‘টু’ এটাও শব্দ নকৰে । এনে পৰি‌ৱেশত সামাজিক সংস্কাৰ অসম্ভ‌ৱ ।

        ইয়াৰোপৰি লেখকে কৈছে যে মহিলা বা ছো‌ৱালীসকলে ‘যিমান সম্ভ‌ৱ নিশা অকলে ভ্ৰমণ কৰা উচিত নহয় আৰু নিশাৰ আগতেই নিজৰ নিজৰ ঘৰলৈ উভতিবলৈ চেষ্টা কৰা উচিত ।’ দাস ডাঙৰীয়াই নাৰী-নিৰ্যাতন ৰোধৰ বাবেই এনে এষাৰ সতৰ্কবাণী শুনাইছে যে, সেই কথা আমি হৃদয়ংগম কৰিব পাৰিছো; তথাপি তেওঁ বিচাৰ-বিবেচনা কৰি চো‌ৱা উচিত যে তেনে মন্তব্যৰে তেওঁ নাৰীৰ স্বাধীনতা আৰু অধিকাৰ খৰ্ব কৰিছে । আজিৰ এই একবিংশ শতিকাৰ বিশ্বায়ণৰ যুগত মানুহৰ কাম-কাজ কে‌ৱল দিনতহে হ’ব পাৰিব বুলি ভ‌ৱা কথাটো ভুল ধৰাণা। আমাৰ গু‌ৱাহাটীতেই দেখোন কত কিমান ‘কল-চেন্টাৰ’, ‘অফশ্ব’ৰ চফ্ট‌ৱেৰ ডেভেলপমেন্ট’ ইত্যাদি বিষয়ৰ কাৰ্যালয় স্থাপিত হৈছে তেওঁ নাজানে নেকি? সিবোৰত ক‌ে‌ৱল ল’ৰামানুহেইযে কাম কৰিব পাৰিব, তেনেতো কোনো নীতি-নিয়ম নাই !

        আমাৰ দেশত ৰাতি দহবজাৰ পাছত এগৰাকী নাৰীক ঘৰৰ বাহিৰত পো‌ৱা মানেই তেওঁক অপৰাধী হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয় । কিন্তু একে সময়তে ল’ৰা বা পুৰুষৰ বাবে এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয় । সমাজৰ এনে নিয়ম-কানুনে আমাক কি শিকাইছে ? আমি আমাৰ ছো‌ৱালীজনীক শিকাবলগীয়া হৈছো যে ল’ৰাৰপৰা বা মতা মানুহৰপৰা সদায় বাছি থাকিবি । কিন্তু কাহানিবা আমি আমাৰ ল’ৰাটোক শিকাইছো নে যে ছো‌ৱালীক বা মহিলা মানুহক সন্মান কৰিবি বুলি ? আমি সদায় ছো‌ৱালীজনীক প্ৰশ্নটো সুধো যে ‘ক’ত যা‌ৱি বা কি কৰিবি?’ । কিন্তু ল’ৰাটোক আমি একেটা প্ৰশ্ন কৰিব নো‌ৱাৰো কিয় ? ছো‌ৱালীৰ প্ৰতি ল’ৰাৰ যি ধাৰণা বা মানসিকতা,সেয়া গঢ় লয় সি দেখিবলৈ পো‌ৱা সদায় উঠা-বহা কৰি থকা সমাজখনৰপৰাই । গতিকে আমি যদি আমাৰ সমাজখনক সলনি কৰিব নো‌ৱাৰো বুলি ভা‌ৱোঁ, তেন্তে আমি ভ‌ৱা উচিত যে আমাৰ ল’ৰাটোকতো আমি সলনি কৰিব পাৰোঁ ! কণ্যা সন্তানক হীনদৃষ্টিৰে চো‌ৱাৰ মানসিকতাক দলিয়াই দি আমি যদি নিজৰ ছো‌ৱালীজনীকো আঁকো‌ৱালি লৈ ব্যক্তিত্ববান এগৰাগী সুযোগ্যা নাৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰিব পাৰো, তেন্তে তেনে এগৰাকী নাৰীয়ে ভ‌ৱিষ্যতৰ হাজাৰটা ৰত্নাকৰক বাল্মিকী সাজিবলৈ সমৰ্থবান হ’ব ।

প্ৰশাসনৰ তৎপৰতা

‘আমাৰ অসম’ কাকতে প্ৰথম পৃষ্ঠাত আলোকপাত কৰা ইলাচী বসুমতাৰী নামৰ দুৰ্ভগীয়া মহিলাগৰাকীৰ জী‌ৱনগাঁথাৰ কথা জানিব পাৰি লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনে অতি তৎপৰতাৰে চৰকাৰী সা-সুবিধা প্ৰদান কৰিছে বুলি গম পাই অতি আনন্দিত হৈছো । ইয়াৰ বাবে বৰ্তমানে প্ৰচলিত চমক লগো‌ৱা হালধীয়া সাংবাদিকতাৰ বিপৰীতে নিৰলে সত্যনিষ্ঠ সংবাদ সে‌ৱনৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত কাকতখনৰ এনে দায়িত্ববোধৰ শলাগ লৈছো আৰু প্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট বিষয়ববীয়াসকলক ধন্যবাদ জনাইছো । এতিয়া কথা হৈছে, এইখন অসমত বৰ্তমানে এনে ইলাচী বসুমতাৰী কে‌ৱল এগৰাকীয়েই আছে নে? প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব ইমানতেই যতি পৰিল নে? নিশ্চয় নাইপৰা । কাৰণ, অসমৰ গা‌ৱেঁ-ভূঞেঁ চুকে-কোণে আজিও হাজাৰজন দৰিদ্ৰই দুবেলা-দুসাজ নোখো‌ৱা‌কৈ থাকি হয়তো আপাতত: গৃহহীন হৈয়েই জী‌ৱন কটাইছে । খাদ্য-সুৰক্ষা,আ‌ৱাস–যোঁজনাৰ কথা কো‌ৱা চৰকাৰখনে কাগজে-কলমে সকলো দৰিদ্ৰকে উদ্ধাৰ কৰিছে ঠিকেই, কিন্তু বাস্ত‌ৱক্ষেত্ৰত এই সা-সুবিধাবোৰ কোনে কেনেকৈ পাইছে বা নাই পো‌ৱা তাৰ জৰীপ কৰি চো‌ৱা উচিত । হিতাধিকাৰীয়ে সেইবোৰ  পো‌ৱাৰ পথত কিমান টকাৰ ভেটি কোনে ক’ত আত্মসাৎ কৰিছে তাৰো হিচাপ হো‌ৱা উচিত । ঠিকাদাৰে আমোলা-বিষয়াৰ পৰা চহীৰে টকা উলিয়াই কাম-কাজ নো কিমান কৰিছে, তাৰ তদন্ত হো‌ৱা উচিত । কে‌ৱল জনপ্ৰতিনিধিয়ে কিয়, বিষয়াসকলেও শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত কোঠাৰ বাহিৰত কি ঘটি আছে তাৰ বুজ লো‌ৱাটো অতি প্ৰয়োজন ।

        দেখা যায়, বাতৰি-কাকত বা দূৰদৰ্শনৰ নিউজ-চেনেলে কিবা এটা কথাক বলিষ্ঠৰূপত প্ৰকাশ কৰাৰ পাছতহে বিষয়া-আমোলাই অলপ-অচৰপ চকু মেলি তাৰ অধ্যয়ন কৰে বা কাহানিবা দুই-এক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে । কিন্তু প্ৰকৃতাৰ্থত হ’ব লাগিছিল তাৰ ওলোটাটোহে ! অৰ্থাৎ, প্ৰশাসনে কিবা বিষয়ত লো‌ৱা পদক্ষেপকহে সংবাদ মাধ্যমে এটা ‘খবৰ’ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব লাগিছিল । বুজিব পৰা সকলে নিশ্চয় অনুমান কৰিব পাৰিছে যে অসমৰ প্ৰশাসন কোন দিশেৰে কেনেদৰে চলি আছে । ঘোঁচ নিদিয়াৰ বাবে কাৰ্যালয়লৈ মাহৰ পাছত মাহ অহা-যো‌ৱা কৰা ভুক্তভোগীসকলেহে বিষয়া-কৰ্মচাৰীৰ কৰ্ম-সংস্কৃতিৰ বিষয়ে গম পায় ।

জিলা ঘোষণা কৰাৰ ২৫ বছৰৰ পাছতো মৰিগাঁৱৰ সদৰ সংলগ্ন কোনো এটা ৰাষ্টা আজিকোপতি ভাল হৈ নুঠিল । জিলাখনত অত বছৰে যে কোনো উপায়ুক্ত, চক্ৰ বিষয়া নিযুক্ত হো‌ৱা নাই তেনেও নহয় । প্ৰতি নিৰ্বাচনতে বিধায়ক, লোকসভাৰ সদস্য জয়ী হৈয়েই আছে । ৰহা-বাৰপূজীয়া সংলগ্ন সাত কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ পথটো অতিক্ৰম কৰিবলৈ আজিও আধাঘন্টাৰ ওপৰত সময় লাগে কে‌ৱল ৰাষ্টাৰ দুৰ‌ৱস্থাৰ বাবেই । অথচ, তেনেস্থলত যো‌ৱা চাৰিমাহমান আগতে জিলাখনলৈ ৰাজ্যপালে ভ্ৰমণ কাৰ্যসূচী হাতত লো‌ৱা বাবেহে তেলাহি-দলবাৰী সংলগ্ন ৰাষ্টাটো পকীকৰণ কৰা হয় যিটো বৰ্তমানে জিলাখনৰ একমাত্ৰ  ঘাইপথ-সংযোগী ৰাষ্টা হিচাপে পৰিগণিত হৈছে । এদিনৰ ভিতৰতে নিৰ্মানকাৰ্য সম্পূৰ্ণ কৰা আৰু প্ৰস্থেৰে মাত্ৰ এখন গাড়ীহে যাব পৰা এই ৰাষ্টাটোৰো স্থায়িত্ব কিমান দিনৰ হয় সেয়া মৰিগঞাঁ ৰাইজৰ বাবে কৌতুহলৰ বিষয় হৈ পৰিছে ।

সেইদৰে নিৰ্বাচনৰ কিছু পূৰ্বে নগা‌ৱঁলৈ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ অহাৰ কথা জানিব পাৰি প্ৰশাসনে ওচৰৰ বাট-পথবোৰ চিকুণাই ৰাতিটোৰ ভিতৰতে এলেকাটোৰ ন-ৰূপ এটা দিবলৈ সমৰ্থবান হৈছিল । ‘নাক’ নামৰ উই.জি.চি.ৰ দল এটাই আমাৰ অসমৰ মহাবিদ্যালয়সমূহ পৰিভ্ৰমণ কৰি প্ৰতিবেদন যুগুতাবলৈ বিচাৰিলেও মহাবিদ্যালয়ৰ চৌহদবোৰ দুই-চাৰি বছৰেকৰ মূৰত একোবাৰ ফলে-ফুলে জাতিষ্কাৰ হৈ পৰা আমি দেখি আহিছো ।  এইধৰণৰ তৎপৰতা দেখি আমাৰ ল’ৰালিৰ দিনলৈ মনত পৰে । আমি পঢ়ামেজৰ আগফালে এখন আইনা ৰাখি থৈছিলো যাতে পঢ়াৰ সময়ত পাছফালৰপৰা মা-দেউতা আহিলে আগতীয়াকৈ দেখিব পাৰো । আৰু তেনে কোনো পৰ্যবেক্ষকৰ আগমণিৰ বতৰা পালেই আমি টিংকল পঢ়া বা অন্য চখৰ কাম বাদ দি পাঠ্যপুথি হাতত তুলি লৈছিলো ।

আমি আশা কৰোঁ, প্ৰশাসনিক তৎপৰতা কে‌ৱল প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে হো‌ৱা উচিত নহয় । যিসময়ত যাৰ যি দায়িত্ব সেয়া সঠিকভা‌ৱে কৰি গ’লেহে আমাৰ সমাজে এক সুস্থ প্ৰগতিৰ সোপোন ৰচিব পাৰিব ।

সৰ্বানন্দ সোনো‌ৱালে লীলা‌ৱতী দৈমাৰীৰ দৰে লোকক যোগ্য মঞ্চ দিব নে ?

                ‘আমাৰ অসম’ কাকতৰ ২৯ ডিচেম্বৰ,২০১৫ তাৰিখৰ ১২ পৃষ্ঠাৰ বাতৰিটো‌‌ৱে আন মন্ত্ৰী-বিষয়াৰ কথা নাজানো, আমাৰদৰে সৰ্বসাধাৰণ পাঠকক চূড়ান্তভা‌ৱে মৰ্মাহত কৰিলে । যিসময়ত অসমত ক্ৰীড়া প্ৰতিভাৰ অভা‌ৱ বুলি সততেই অভিযোগ শুনা যায়, সেই সময়ত বিটিএডিৰ শালমাৰী সমষ্টিৰ খাটালমৰা গাঁ‌ৱৰ লীলা‌ৱতীয়ে আমাৰ সকলো অভিযোগ ভুল বুলি প্ৰমাণিত কৰি কত বছৰৰ আগতেই ৰাজ্যখনৰ নাম ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত উজ্বলাই তুলিছিল সেই কথা জানি গৌৰ‌ৱ অনুভ‌ৱ হো‌ৱাৰ লগতে বেদনাত হিয়া দগ্ধ হৈছে । বাতৰিটোত লীলা‌ৱতীৰ সফলতাৰ বিতং খবৰ তথ্য সহকাৰে ৰাজী‌ৱ তালুকদাৰে প্ৰকাশ কৰিছে । জেভেলিন থ্ৰো বা যাঠি দলিও‌ৱা খেলত সাতোটা ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা, ১৮টা ৰাজ্যিক বঁটা আৰু ১৪টাকৈ জিলা পৰ্যায়ৰ বঁটাৰে গৌৰ‌ৱ কঢ়িয়াই অনা লীলা‌ৱতী  দৈমাৰী সদৌ অসমৰ ৰাইজ তথা ন-প্ৰজন্মৰ বাবে সদায়ে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হৈ ৰ’ব । কিন্তু অতি পৰিতাপ আৰু দুখৰ খবৰ এইটো‌ৱেই যে ক্ৰীড়াৰ ক্ষেত্ৰত চৰম প্ৰতিভাধাৰী হৈও ৰাজ্যখনত আজি সেইগৰাকী নাৰীয়ে সংসাৰৰ কঠিন পৰিস্থিতিত এজন ২৬ বছৰীয়া মানসিকভা‌ৱে ভাৰসাম্যসীন পুত্ৰ আৰু শাৰিৰীক-মানসিকভা‌ৱে জৰ্জৰিত স্বামীৰ সতে আনৰ ৰো‌ৱনী-দা‌ৱনী হৈ জী‌ৱন অতিবাহিত কৰিবলগীয়াত পৰিছে । কৰ্ণাটক,গুজৰাটৰদৰে ৰাজ্যসমূহত হো‌ৱাহ’লে চৰকাৰেই অত বছৰে এনে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত খেলু‌ৱৈক উপযুক্ত সা-সুবিধা দি পৰ্যাপ্ত প্ৰশিক্ষণেৰে আন এশজনী লীলা‌ৱতীৰ জন্ম দিবলৈ বদ্ধ পৰিকৰ  হ’লহেঁতেন । কিন্তু আমাৰে দুৰ্ভাগ্য যে লীলা‌ৱতীয়ে অসমৰদৰে এখন ৰাজ্যত জনম ল’লে য’ত খোদ কেন্দ্ৰীয় ক্ৰীড়া মন্ত্ৰী এই মুলুকৰে হৈও ৰাজ্যখনত ক্ৰীড়াৰ এক সুস্থ  বাতাবৰণ গঢ়ি তুলিব পৰা নাই । জনসভা আৰু সাংবাদিক-মেলত সততেই কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ঢাক-ঢোল বজো‌ৱা সৰ্বানন্দ সোনো‌ৱালে লীলা‌ৱতীৰদৰে বোকাৰ পদুমক আদৰেৰে তুলি লৈ উপযুক্ত মান্যতা আৰু ক্ৰীড়া-প্ৰতিভা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰাপ্য মঞ্চ এখন প্ৰদান কৰিব পাৰিব নে ? 

সাম্প্ৰতিক সময়ত সাহিত্য সভাই কোনখিনি কামক কৰণীয় বুলি ভ‌ৱা উচিত?

“এসময়ত ‘অসম সাহিত্য সভা’ নামৰ অনুষ্ঠানটি অসমৰ ৰাইজৰ হিয়াৰ আমঠু আছিল ।”- কথাফাঁকি লিখোতে বৰ্তমান কালত লিখিবলৈ লৈও কোনো এক সংকোচবোধেৰে ইয়াক কে‌ৱল অতীত কালৰ বাক্যৰূপেই মানি ল’বলৈ বাধ্য হ’বলগীয়াত পৰিছো । ই অতি দু:খজনক সত্য যে, বৰ্তমানে অসম সাহিত্য সভাই যিদৰে অসমৰ খিলঞ্জীয়া ৰাইজৰ আদৰ আৰু বিশ্বাসৰ পাত্ৰ হ’ব পাৰিব লাগিছিল, সেইদৰে কোনো এক আস্থাভাজন বলিষ্ঠ স্থিতি ল’ব পৰা হো‌ৱা নাই । বাৰু সেয়া যিয়েই নহওঁক বা কেৰোণ য’তেই নালাগক, তাৰ কাৰণসমূহ ফঁহিয়াই দোষ-ত্ৰুতিৰ হিচাপ ল’বলৈ যো‌ৱা অথবা কৈফিয়ৎ তলব কৰাটো আমাৰ উদ্দেশ্য হো‌ৱা উচিত নহয় । বৰঞ্চ, মাতৃভাষাটোৰ এই দুৰ্যোগময় সময়ত ভাষাটোৰ জনপ্ৰিয়কৰণ, প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰ, বিশুদ্ধতা সংৰক্ষণ ইত্যাদিৰ ক্ষেত্ৰত অসম আৰু অসমীয়াৰ স্বাৰ্থত সাধাৰণ জনতাৰ ব্যক্তিগত প্ৰচেষ্টাক সম্মিলিত কৰি অসম সাহিত্য সভাই কিদৰে কিছু ইতিবাচক পদক্ষেপেৰে আগু‌ৱাই যো‌ৱাৰ সোপান ৰচিব পাৰে সেই কথাহে আমি বিচাৰ কৰি চো‌ৱা উচিত ।

সাহিত্য সভাই অনাগত বছৰত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ শতবৰ্ষ উদযাপন কৰিব । সভাৰ লগত জড়িত থকা আৰু  ভাষাটোক ভালপো‌ৱা প্ৰতিজন অসমীয়াৰ বাবে নি:সন্দেহে ই এটা অতি গৌৰ‌ৱময় বাৰ্তা । সৌ তাহানিতেই পদ্মনাথ গোঁহাঞিবৰু‌ৱা, হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী, লক্ষ্মীনাথ বেজবৰু‌ৱাদে‌ৱৰদৰে পুৰোধা ব্যক্তিসকলৰ সাহিত্য-চৰ্চা আৰু আনুসংগিক কাৰ্যপন্থাৰে যিদৰে অসমত এক বৌদ্ধিক জাগৰণৰ সূচনা কৰি জাতিটোক নতুন দিগন্তৰ মুখ দেখু‌ৱাইছিল, সেই ধাৰা বৰ্তমানে স্তিমিত হৈ আহি শূণ্যসম হৈছেহি বুলি ক’লেও অত্যুক্তি কৰা নহ’ব । অ‌ৱশ্যে এই কথা স্বীকাৰ নকৰাকৈ থাকিব নো‌ৱাৰি যে যো‌ৱা দশকটোত সাহিত্য সভাই নাই বুলি ক’লেও সৰু-বৰ কেইবাটাও প্ৰকল্প সম্পাদন কৰিছে । স্মৃতিগ্ৰন্থ, অভিধান, প্ৰ‌ৱন্ধ-পাতি ইত্যাদি প্ৰকাশৰ উপৰিও সাহিত্য সভাই কেইবাটাও বঁটা প্ৰদান, কবি-সন্মিলন, অভিবৰ্তন, কৰ্মশালা আদি সময়ে-সময়ে অনুষ্ঠিত  কৰি আহিছে । ভাষা-আইনৰ সমৰ্থনত সাহিত্য সভাই মাজে-সময়ে ভিন্ন ঠাইত চৰকাৰী-বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানক অসমীয়া ভাষাত নামফলক আঁৰিবলৈ অনুৰোধ কৰাও পৰিলক্ষিত হৈছে । তাৰোপৰি শেহতীয়াভা‌ৱে ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী উন্নীতকৰণৰ ক্ষেত্ৰত থলু‌ৱা সম্প্ৰদায়ৰ মানুহখিনিক পোনপটীয়াভা‌ৱে তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰিবলৈও সভাই মাননীয় উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ওচৰত আবেদন জনাইছে । এই সকলোখিনিৰ উৰ্ধত আমি ভা‌ৱোঁ যে বৰ্তমান সময়ত সাহিত্য সভাৰ ওচৰত আন কিছু কৰণীয়ও আহি পৰিছে । প্ৰচলিত পৰম্পৰাৰে সভাই লিখা-লিখি কৰি যি অলপ কাম-কাজ কৰি আহিছে, সেই একেখিনিকে দোহাৰি থকাৰ সময় বৰ্তমানে নাই । কাৰণ, বৰ্তমান যুগটো‌ৱেই হৈছে এনেকু‌ৱা যে তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ উপলব্ধতা আৰু যু‌ৱ-প্ৰজন্মৰ বেপৰু‌ৱা স্বভা‌ৱে কোনো এটা অনুষ্ঠান বা সংগঠনে ‘ধীৰ গতি’ৰে বা সুপ্তভা‌ৱে কৰি থকা কিবা এটা কামক কাহানিও উপযুক্ত মান্যতা নিদিয়ে আৰু তাৰ ফলতেই তেনে সৎ প্ৰচেষ্টাও কাহানিবা স্তিমিত হৈ পৰা দেখা যায় । গতিকে সাম্প্ৰতিক সময়ত সভাই জাতিটোৰ হৈ, ভাষাটোৰ হৈ কিবা এটা কৰিবলৈ যদি ইচ্ছা কৰে, তেন্তে তেনে প্ৰকল্প এটাৰ ৰূপায়ণৰ পন্থা কিছু উন্নত হ’ব লাগিব । অ‌ৱশ্যে আমি ইয়াৰদ্বাৰা এইটো কাহানিও বুজাব খোজা নাই যে সভাই নিজা উন্নয়ন পূঁজি বৃদ্ধিৰ বাবে কোনো ৰাজনৈতিক নেতাৰ ওচৰত হাত পাতিব লাগিব । সমজু‌ৱা কাম-কাজত যথেষ্ঠ পা-পইচাৰ প্ৰয়োজন হয়, সেই কথা ঠিক । কিন্তু সেইবুলিয়ে কে‌ৱল লক্ষ লক্ষ টকা হাতত থাকিলেই যে যিকোনো অনুষ্ঠানে, বা যিকোনো নেতাই সমাজৰ হিতৰ বাবে, জাতিটোৰ মংগলাৰ্থে তাক প্ৰকৃতাৰ্থত কামত লগাব পাৰিব তাতো যথেষ্ট সন্দেহৰ অ‌ৱকাশ থাকে । কাৰণ, পৰিকল্পনাবিহীন আঁচনিত সদায় ধন আৰু মান‌ৱ-সম্পদৰ অপব্য‌ৱ‌হাৰৰ সুৰুঙা থাকি যায় । ইয়াৰোপৰি নি:স্বাৰ্থভা‌ৱে কাম কৰিবপৰা দহোজন মানুহ বিচাৰি উলিও‌ৱাটোও আজিৰ সময়ত এক দু:সাহস ।

আজিৰ ইন্টাৰনেট-সৰ্বস্ব বিশ্বায়ন-ধাৰণাৰ সময়ত, পৃথি‌ৱীত একোটা জাতিয়ে নিজৰ পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে প্ৰযুক্তিৰ থলু‌ৱাকৰণক এটা মুখ্য আহিলা হিচাপে গণ্য কৰিছে । ইয়াৰ বাবেই অসমীয়া ভাষাটোক কে‌ৱল কাগজে-কলমেই নহয়, কম্পিউটাৰ-ইন্টাৰনেটেৰেও বিশ্ববাসীৰ আগত উদঙাই দিয়াটো আমাৰ কাৰণে এক প্ৰাৰম্ভিক লক্ষ্য হো‌ৱা উচিত । আৰু এইখিনিতেই এটা সমস্যাৰ উদ্ভ‌ৱ হৈছে যিটোৰ স‌ৱিশেষ হয়তো সাহিত্য সভাৰ দৰে বৰ্ষীয়মান অনুষ্ঠান এটাৰ বিষয়-ববীয়াসকলে বিশেষভা‌ৱে গম নাপায় বা তেৰাসকলে ইয়াক গভীৰভা‌ৱে বুজিব পৰা হো‌ৱা নাই । সমস্যাটো হৈছে এয়ে যে ভাষা সমূহৰ মান্যতা প্ৰদানকাৰী সংস্থা ‘য়ুনিকোড কনচৰ্টিয়ামে’ অসমীয়া ভাষাটোক বাংলাৰে অপভ্ৰংশ বুলি ভা‌ৱি ইয়াক স্বকীয় সুকীয়া ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া নাই । এই স্বীকৃতি অবিহনে ইন্টাৰনেটত যদিও অসমীয়াত লেখা-মেলা সম্ভ‌ৱ হ’ব, তথাপি কিন্তু ভাষা হিচাপে ই ‘বাংলা’ ভাষাৰে অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থাকিব । যিসময়ত বাংলাৰ সমানে সমানে মূলত: সংস্কৃতৰপৰাই উদ্ভ‌ৱ হৈ বি‌ৱৰ্তনৰ নানানটা স্তৰ বাগৰি অসমীয়া ভাষাটো আজিৰ এই সুমধুৰ মসৃণ এটি ভাষালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে, য’ত কে‌ৱল বৰ্ণ আৰু কিছু শব্দাৰ্থৰ সাদৃশ্যৰ বাদে বাক্য-গাঁঠনিত সম্পূৰ্ণ ভিন্নতা প্ৰকটমান, যি ভাষাৰে মান‌ুহৰ হৃদয় আলোড়িত কৰা হাজাৰ-বিজাৰ গ্ৰন্থ ৰচিত হৈ আহিছে-  তেনে এটা ভাষাক অন্য ভাষাৰে ধৰু‌ৱা বুলি অপবাদ দি নিজস্ব স্থান আৰু মান নিদিয়াটো জাতিটোৰ বাবে এক অসহনীয় গ্লানি । এই গ্লানিৰ বিপক্ষে যুঁজি জাতি তথা ভাষাটোক উদ্ধাৰৰ বাবে ৰাইজৰ উমৈহতীয়া প্ৰচেষ্টাৰ উপৰিও মূলত: অসম চৰকাৰ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ফালৰপৰা সেই কনচৰ্টিয়ামলৈ কিছু হেঁচা তথা ন্যায্য স্বীকৃতি বিচাৰি দাবী জনো‌ৱাৰ প্ৰয়োজন আছে । গতিকে এইখিনিৰ বাবে কিছু প্ৰশাসনীয় তৎপৰতাৰ দৰকাৰ । বৰ্তমানে সাহিত্য সভাৰ লগত বিশেষ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নথকা কেইজনমান ভাষাপ্ৰেমী গ‌ৱেষকেহে এই কামটোত জড়িত হৈ দেহে-কেহে লাগি আছে । অথচ অসম সাহিত্য সভা হ’ব লাগিছিল এনে এটা অনুষ্ঠান যিয়ে এই য়ুনিকোডৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বত অসমীয়া ভাষাটোক স্বীকৃতি দিয়াবৰ বাবে আৰম্ভ হো‌ৱা বিপ্ল‌ৱৰ গুৰি বঁঠা মাৰিব পাৰে । আমাৰ বোধেৰে সভাই পতাকা উত্তোলনেৰে অভিলেখ গঢ়া , সমবেত সংগীতেৰে আকাশ-বতাহ কঁপাই তোলা , পাহাৰ-ভৈয়ামৰ সমন্বয়ৰ সুৰ বজো‌ৱা, ন‌ৱ-প্ৰজন্মক সশ্ৰদ্ধ আদৰণি জনো‌ৱা, দেশৰ মাটিত বিশ্বজয়ৰ সমন্বিত শব্দ-ঝংকাৰ তোলা ইত্যাদি কে‌ৱল চিত্তোকৰ্ষক কাৰ্যসূচীৰে নিজকে নিজে বাহ্ বাহ্ দিয়াৰ সলনি এনে কিছু গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম-কাজতহে মনোনি‌ৱেশ কৰা উচিত ।

প্ৰযুক্তিৰ কথা ক’বলৈ লওঁতে আৰু এটি উপাদানৰ কথা উল্লেখ নকৰিলে নহ’ব । সি হৈছে দূৰদৰ্শনৰ নিউজ চেনেল । ডাঁৰৰ বাতৰি ডাঁৰে সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ দেশত বৰ্তমানে নিউজ চেনেলৰ অভা‌ৱ নো‌হ‌ো‌ৱা হ’ল । কাৰোবাৰ ঘৰত মাজৰাতি কেঁচু‌ৱাই কান্দিলেও, ৰাষ্টাৰ কুকুৰকেইটাই বৰকৈ ভুকিলেও আজিকালি অসমৰ ৰাইজে সেয়া ‘ব্ৰেকিং নিউজ’ হিচাপে পাবপৰা অ‌ৱস্থা এটা হ’ল । প্ৰগতিৰ নিচান উৰু‌ৱা এই চেনেলসমূহে ব্য‌ৱসায়িক মুনাফা লুটাৰ মোহত বন্দী হৈ বাতৰিৰ নামত এশ এবুৰি ভুল শব্দৰ লিখিত ৰূপ তথা বিকৃত উচ্চাৰণ প্ৰচাৰ কৰি বৰ্তমানে অসমীয়া ভাষাটোৰ শৰাধ পাতিছে । দূৰদৰ্শনৰ পৰ্দাত “সুধি”ৰ সলনি “সোধি”, “কাইলৈ”ৰ সলনি “অহা-কালি”, “কালি”ৰ সলনি “যো‌ৱাকালি”, “২ বজাৰ অনুষ্ঠান”ৰ সলনি “২টাৰ অনুস্থান ”,  “ওফণ্ডি উঠিছে”ৰ সলনি “উফণ্ডি উঠিছে” ইত্যাদি ভুল শব্দ দেখি দেখি আমাৰ ন-শিকাৰু কণমানিহঁতেও এনেদৰেই শিকিবলৈ লৈছে । মাতৃভাষাটোৰ এইহেন দুৰ্গতিৰ সময়ত এনে বিষয়বোৰত চৰকাৰে যদি চকু মুদা কুলিৰ ৰূপ লৈ মৌনতা অ‌ৱলম্বন কৰে , তেন্তে সাধাৰণ জনতাইনো কাৰ ভৰসাত মাতৃভাষাটোৰ ভ‌ৱিষ্যত সুৰক্ষিত বুলি আশ্বাসিত হ’ব পাৰিব ? ভা‌ৱি চালে ব্য‌ৱসায়িক অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ এইহেন মইমতালিক নাকী লগাবৰ বাবে অসম সাহিত্য সভাৰ দৰে অনুষ্ঠান এটাক বাদ দি আন কোনো অনুষ্ঠান জানো উপযুক্ত হ’ব পাৰে ? কিন্তু সাহিত্য সভাই এইহেন জ্বলন্ত বিষয়তো আজিকোপতি নিমাতে থাকি অপদাৰ্থ বুলি নিজকে প্ৰমাণিত কৰি আহিছে । চৰকাৰী কাৰ্যালয়ৰ নথি-পত্ৰ, অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ নামফলক, বেনাৰ, চাইনবোৰ্ড ইত্যাদিত ইংৰাজী বা হিন্দী ভাষাৰ লগতে মূল শিৰোনামাসমূহ অন্ত:ত  অসমীয়াত লিখাৰ বাবে সভাই মাজেসময়ে খবৰ-কাগজত গোহাৰি অথবা দে‌ৱালে দে‌ৱালে পোষ্টাৰ লগো‌ৱা দেখা যায় । কিন্তু আমি নাভা‌ৱোঁ যে আজিৰ দিনত কে‌ৱল অনুৰোধ বা অনুনয়-বিনয়েৰে এনে এটা কাম সমাধা কৰিব পৰা যাব । গতিকে ল’ৰা-ছো‌ৱালীয়ে দুষ্টামী কৰিলে যিদৰে আমি দুই-এটা কাণ-চেঁপাৰেও সিহঁতক শিকনি দিও, সেইদৰেই অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানে এই অনুৰোধ অ‌ৱজ্ঞা কৰিলে আইনগত ব্য‌ৱস্থাৰে অথবা উচ্চস্তৰীয় প্ৰশাসনীয় নিৰ্দেশনা জাৰিৰে হ’লেও সেই কামফেৰা সাহিত্য সভাই কৰাব পৰাৰ যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব লাগিব । অ‌ৱশ্যেই স্বীকাৰ কৰিব লাগিব, অন্ত:কৰণেৰে ভাষাটোক ভালপো‌ৱা মানুহৰ সংখ্যা ক্ৰমাগতভা‌ৱে হ্ৰাস পো‌ৱা বাবেই স্বভাষাপ্ৰীতিৰ এই সামান্যতম উদাহৰণটিও আজিকোপতি অসমীয়া মানুহে স্বত:স্ফুৰ্তভা‌ৱে দেখু‌ৱাবলৈ সমৰ্থ হো‌ৱা নাই ; যিটো সঁচাকৈয়ে কিছু হাতাশাজনক ।

সাহিত্য সভাই বহল পৰিসৰেৰে যদি নিজৰ কৰ্মদলত আজিৰ যু‌ৱ-প্ৰজন্মক আকৰ্ষিত কৰি সন্নিবিষ্ট কৰি ল’ব পাৰে, তেন্তে অনাগত সময়ত ‘অসম সাহিত্য সভা’ অসমৰ এক অন্যতম শক্তিশালী জাগৰণকাৰী অনুষ্ঠান হিচাপে পৰিগণিত হ’ব । ইয়াৰ বাবে ন-প্ৰজন্মৰ কাষ চাপি তেওঁলোকৰ মতামতক মূল্য দিয়া আৰু উপযুক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰাটোও সাহিত্য সভাৰ জনপ্ৰিয়কৰণৰে এক পন্থা হ’ব পাৰে । তাৰ বাবে সাহিত্য সভাৰ বিষয়ববীয়াসকলে কিন্তু নিজৰ আওপুৰণি চিন্তাধাৰাৰ আ‌ৱৰণি গুচাই চ’চিয়েল মেডিয়াৰ যোগেদি প্ৰচাৰ চলো‌ৱাৰদৰে প্ৰযু্ক্তিগত পদ্ধতিকো আঁকো‌ৱালি ল’বলৈ কুন্ঠাবোধ কৰিব নালাগিব ।  সেই হিচাপত চাবলৈ গ’লে সাহিত্য সভাই অসমীয়া ভাষাটোৰ ‘ডিজিটেল’ সংস্কৰণকো চকু-কাণ ফুৰাব লগীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিকতা এটা বৰ্তমানে সৃষ্টি হৈছে । খুব বেছি দীঘলীয়া নকৰি দুটিমান এনে দায়িত্বৰ কথা যদি সংক্ষেপে উল্লেখ কৰো তেন্তে সেই তালিকাত সোমাব- ১) অসমীয়া সাহিত্যৰ উল্লেখনীয় গ্ৰন্থৰাজী আটোমটোকাৰীকৈ অনন্ত কালকৈ অক্ষত অ‌ৱস্থাত সংৰক্ষণ কৰাৰ স্বাৰ্থত আৰু বিশ্বৰ ভিন্নপ্ৰান্তৰ অসমীয়া বা অসমীয়া-ভাষাপ্ৰেমী তথা গ‌ৱেষকসকলে থাউকতে পাব পৰাৰ বন্দো‌ৱস্ত হো‌ৱাকৈ এই গ্ৰন্থসমূহৰ য়ুনিকোড ৰূপান্তৰকৰণ তথা ‘ইন্টাৰনেট ‌ৱেব চাৰ্ভাৰ’ত ইয়াৰ উপস্থাপন । ২) ‘গুগল’ বা ‘য়াহু’ৰ দৰে চাৰ্চ ইঞ্জিনে মূহুৰ্তৰ ভিতৰত হাতৰ মুঠিতে অসমীয়া সাহিত্যৰ ভিন্ন পৃষ্ঠা খুলিব পৰাকৈ ‘অসমীয়া ‌ৱিকিপেডিয়া’ বা অন্য ই-আলোচনীসমূহত সাহিত্যৰ সমল বঢ়ো‌ৱাত গুৰুত্ব দিয়া । ৩) প্ৰথম অসমীয়া সতাঁৰ অভিধান ‘শব্দ ডট অৰ্গ’(www.xobodo.org) ক আনুষ্ঠানিক মান্যতা দিয়া আৰু ইয়াৰ অৰিহণাৰ ওপৰত নজৰ ৰখা ৪) ‘ড্য চানডে ইণ্ডিয়ান’ নামৰ আলোচনীখনে দেখু‌ৱাই দিয়া উদাহৰণেৰে অসমৰ পৰা প্ৰকাশিত সকলো বাতৰি কাকতৰ ইন্টাৰনেট সংস্কৰণবোৰত বাতৰিসমূহৰ আলোকচিত্ৰৰ সলনি ‘য়ুনিকোড’ৰ আখৰ ব্য‌ৱহাৰ কৰিবলৈ জোৰ দিয়া(অন্তৰ্নিহিত কাৰণ- চাৰ্চ ইঞ্জিনে আলোকচিত্ৰত থকা আখৰ বিচাৰি উলিয়াব নো‌ৱাৰে, অথচ য়ুনিকোডত লিখা আখৰ বিচাৰি পাব পাৰে) ৫)  বৰ্ণশুদ্ধি, ব্যাকৰণ আদিৰ প্ৰাথমিক জ্ঞান প্ৰতিজন অসমীয়াক শিকাবৰ বাবে অতি কাৰ্যক্ষম মাধ্যম হিচাপে চ’চিয়েল মেডিয়াক ব্য‌ৱহাৰ কৰা ইত্যাদি । এই কাৰ্যা‌ৱলীসমূহ ৰূপায়নৰ ক্ষেত্ৰত সভাৰ বিষয়ববীয়াসকলে প্ৰয়োজন সাপেক্ষে প্ৰযুক্তি-বিশাৰদৰপৰা কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণ ল’ব পাৰে  আৰু ঠায়ে ঠায়ে শিবিৰ অনুষ্ঠিত কৰি ন-প্ৰজন্মক কামবোৰৰ প্ৰতি উছাহ জগাব পাৰে ।

ক’ব পাৰি, অনুৰাগী আৰু স্বেচ্ছাসে‌ৱীৰ অভা‌ৱতে জিলাসমূহৰ ভিন্ন ঠাইত পূৰ্বে গঠিত শাখা সাহিত্য সভাসমূহো বৰ্তমানে কে‌ৱল নমৰিহে জীয়াই আছে । এই শাখাসমূহ পুণৰোজ্জী‌ৱিত হৈ উঠিবলৈ সভাই প্ৰত্যেককে যোগাত্মক আৰু জনতা-সহযোগী কাৰ্যপন্থা হাতত ল’বলৈ নিৰ্দেশ দিব পাৰে । গাঁৱে-ভূঞেঁ সভাই অসমীয়া হাতৰ-আখৰৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া, সংস্কৃত ভাষাৰ আদিপাঠ দিয়া, ৰচনা-প্ৰবন্ধ লিখাৰ কৌশল শিকো‌ৱা, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাষা-জ্ঞান প্ৰদান কৰা, শিক্ষানুষ্ঠানত শ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক বাছি উলিও‌ৱা ইত্যাদি নানান তৃণমূল পৰ্যায়ৰ পদক্ষেপ হাতত ল’ব পাৰে । এক কথাত, ঘৰে ঘৰে চাহৰ জুতি আৰু ৰাজনীতিৰ আলোচনাৰে কবিতা-মেল পতাতকৈ আমি ক’ম যে সাহিত্য সভাই গুণগত কবিতাৰ বৈশিষ্ট, ধাৰা, অন্য ভাষাৰ কবিতাৰ মান ইত্যাদি বিষয়ত আলোচনা পতাটোহে আমাৰ কাম্য । ইয়াৰোপৰি কিছু আগু‌ৱাই গৈ সাহিত্য সভাই আধুনিক শিক্ষাৰ মান আৰু পদ্ধতি সম্পৰ্কে আলোচনা, বিদেশৰ মাটিত অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰশিক্ষণ, মানসম্পন্ন সাহিত্যৰ চৰ্চা আৰু সৃষ্টিৰ বাবে ন-পুৰুষক অনুপ্ৰেৰণা জগোৱা ইত্যাদি কাৰ্য হাতত ল’ব পাৰিলে খুবেই ভাল হ’ব বুলি আমি বিশ্বাস কৰোঁ ।

অসম সাহিত্য সভাৰ সংবিধানত উল্লেখ থকা ইয়াৰ উদ্দেশ্যসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম দুটি মান হৈছে-  “সংগীত, চিত্ৰবিদ্যা আৰু ভাস্কৰ্যবিদ্যাৰ উন্নতিসূচক কাৰ্য্য কৰা ”, “ সাহিত্য আৰু সংস্কৃতি সম্পৰ্কীয় বিনিময় আচঁনি কাৰ্যকৰী কৰা ”, “সংস্কৃতিৰ উন্নয়ন আৰু বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত থকা অন্তৰায় দূৰ কৰা ” আৰু “ ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ গৱেষণা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা ” । এই আটাইকেউটা বিষয়তে অসমৰ মানুহে অসম সাহিত্য সভাই চকুত পৰা ধৰণে কিবা অলপ-অচৰপ কাম কৰা দেখিবলৈ পালে নিশ্চিতভা‌ৱে সন্তোষিত হ’ব । সাহিত্য সভাই প্ৰাচীন সাহিত্য আৰু লোক-সাহিত্যৰ অনুসন্ধান, সংগ্ৰহ, প্ৰকাশ আৰু গ‌ৱেষণাৰ হেতু নিৰ্বাচিত কিছু ঠাইত চৰ্চা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰি ক্ষুদ্ৰ সংগ্ৰহালয় গঢ়ি তুলিব পাৰিলেও জাতিটো আৰু ভাষাটোৰ বাবে বহুজনে কৰি অহা অশেষ কষ্ট সাৰ্থক হ’ব বুলি ক’ব পাৰি । সাহিত্য অকাডেমীয়ে মাজে সময়ে অনুষ্ঠিত কৰাৰদৰে  ভাৰতৰ অন্য ৰাজ্যৰ বা বিদেশৰ সাহিত্যিকৰ সতে স্থানীয় সাহিত্যপ্ৰেমী তথা অনুৰাগীৰ মত-বিনিময়ৰ ব্য‌ৱস্থা এটা ছমাহে-বছৰেকে অনুষ্ঠিত কৰিব পাৰিলে আমাৰ সাহিত্য সভাইও বহু  শুভাকাংক্ষীৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সমৰ্থবান হ’ব ।  সেইদৰে সাহিত্যৰ লগতে সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰতো অসমীয়াৰ প্ৰতি খোজৰ সতে সভাই নিজকে সংযোজিত আৰু প্ৰসাৰিত কৰিব পাৰিলে অতি শীঘ্ৰেই ই অসমীয়াৰ হেৰু‌ৱা আস্থা ঘুৰাই আনিব পাৰিব বুলি আমি অন্ত:কৰণেৰে বিশ্বাস কৰোঁ।

------------------------------------০০০--------------------------------------

বিয়াৰ কোলাত উঠি অপসংস্কৃতি

এতিয়া বিয়াৰ বতৰ । কেইবাখনো বিয়াৰ অভ্যৰ্থনা অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকি এটা কথা অনুভ‌ৱ কৰিছো যে, বৰ্তমানে আধুনিকতাৰ নাম দোহাৰি সাংস্কৃতিক বা মাণ্ডলিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তেও কিছু অপসংস্কৃতিয়ে আমাৰ সমাজত গা-কৰি উঠিছে । মহানগৰীৰৰ ধন-কুবেৰ অভিজাত পৰিয়াল অথবা আমোলা-বিষয়াৰ কথা নকলোৱেই,  আনহে নালাগে সঘনাই শংকৰী সংস্কৃতিৰ চৰ্চা হৈ অহা নগাঁও চহৰৰ মাজমজিয়াতে দেখা গৈছে আজিকালি বিয়াৰ অভ্যৰ্থনাত আয়োজকসকলে ‘ডিজে’ নামৰ অপদাৰ্থ প্ৰদূষণকাৰী শব্দযন্ত্ৰীক নিমন্ত্ৰিত কৰি আনি কে‌ৱল ওচৰ-চুবুৰীয়াক অশান্তি কৰাই নহয়, সমগ্ৰ অসমৰে সামাজিক তথা সাংস্কৃতিক পাৰিপাৰ্শ্বিকতাকে কলুষিত কৰাৰ এটি ধূম উঠিছে । এতিয়া পৰীক্ষাৰ সময়ত কোনো কোনো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অসুবিধা হ’ব পাৰে নেকি সেয়াও বিচাৰ নকৰাকৈ আজিকালি বিয়াঘৰত ৰাতি দুপৰলৈকে বুকুৰ কলিজা ওলাই সৰি পৰো পৰো হো‌ৱাকৈ বজো‌ৱা হয় ‘ডিজে’ৰ ৰিমিক্সযুক্ত   বাৰেভচহু‌ৱা গান । নিশাৰ নৈশব্দতাৰ মাজত উচ্চস্বৰৰ এনে গান-বাজনাই বয়োজ্যষ্ঠ লোককেই নহয়, বাঢ়ি অহা শিশুটোকো আমি ভা‌ৱোঁ, মানসিকভা‌ৱে অতি আমনি কৰে । শিশুক তাৰ থলু‌ৱা গীত-মাতৰ সলনি এনে পাঞ্জা‌ৱী ভাংড়া, ৰক-পপ বা অতি উশৃংখলীয় বাদ্যযন্ত্ৰীয় সংগীতৰ সো‌ৱাদ দিয়াৰ অৰ্থ হৈছে আমি তাক বা তাইক অপসংস্কৃতিৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হ’ব পৰাকৈ সাৰ-পানীৰ যোগান ধৰা । এনে কাণ্ড-কাৰখানাই ৰাজ্যখনত অচিৰেই মেৰুদণ্ডবিহীন এখন বস্তুবাদী সমাজহে গঢ়ি তোলাত অৰিহণা যোগাব সি নিশ্চিত । গতিকে সময় থাকোতেই আমি আমাৰ নিজৰ ল’ৰা-ছো‌ৱালীক প্ৰয়োজনত কাণচেঁপা একোটা দি সঠিক পথ যদি দেখু‌ৱাব নো‌ৱাৰোঁ, তেন্তে আজি ‘এইয়া তোমালোকৰ জামানা নহয় ডেড্ডী, এইয়া হৈছে নিউ জেনেৰেশ্যনৰ চ্চইছ্’ বুলি সততে তিৎকাৰী মাৰি ফুৰা আমাৰ চেঙেলীয়াসকলেই সাতামপুৰুষীয়া কলা-সংস্কৃতিক চিঙি-মোহাৰি ধূলিসাৎ কৰাৰ লগতে বিদেশী সংস্কাৰেৰে দেশত মেলা পাতিব সি খাটাং।

      

      অন্যহাতে, আজিকালিৰ অসমীয়া বিয়াসমূহতো মধ্য-ভাৰতৰ পৰম্পৰাৰদৰে ফটকা-ফুলজাৰী জ্বলো‌ৱা প্ৰথাটো কেতিয়াৰপৰা প্ৰ‌ৱৰ্তিত হ’ল জনা নাযায় । সেইদৰে বিয়াৰদৰে এটি মাংগলিক কাৰ্যটো আমাৰ বহু উতনু‌ৱাই ৰঙীণ পানীৰ নিচাৰে ৰঙীয়াল হৈ কাজিয়া, মাৰপিত কৰি অপ্ৰীতিকৰ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰাটো প্ৰায় স্বাভা‌ৱিক ঘটনা হৈ পৰিছে । ডেকা চামে উদ্যোগ লো‌ৱা সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীবোৰতো পৰ্দাৰ সিপাৰে বহু অনৈতিক , অসামাজিক কাণ্ড-কলাপৰ উপৰিও মদ-জু‌ৱাৰ মুকলি বেহা চলে বুলি জানিব পাৰিছো । এনে সামাজিক-নৈতিক স্খলনৰ সময়ছো‌ৱাত জাতিক পোহৰাব পৰা ন-প্ৰজন্মক গঢ় দিয়াটো একোজন অভিভা‌ৱকৰ বাবে গধুৰ দায়িত্ব হৈ পৰিছে ।

ভাল লগা মানুহবোৰ ...

অফিচত নতুনকৈ ডেকা ইঞ্জিনীয়াৰ এজনে যোগদান কৰিছে । এই স্ফুৰ্তিবাজ ল’ৰাজনৰ বাইকত উঠিয়েই কালি অফিচলৈ যাবলগীয়া হ’ল । এঘন্টীয়া ৰাস্তাৰ গোটেই যাত্ৰাটোতে সি তাৰ নিজৰ কাহিনীবোৰ শুনাই গ’ল আৰু মই একান্ত বাধ্য ছাত্ৰৰদৰে শুনি গ’লো । অৱশ্যে দুই-এষাৰ কথা নপতাকৈ বাইকত বহি যো‌ৱাটোও মহা অশান্তিদায়ক কাম ! ফ’ৰ-লেন ৰাষ্টা পাই বেটাই অলপ ভাল বেগতেই বাইক চলাইছিল । তেনেতে এটা কুকুৰে ভুৰুংকৈ ৰাষ্টাৰ মাজেৰে দৌৰ মাৰিলে । কথাৰ মাজত ব্যস্ত হৈ থকাৰ বাবেই চাগে’ থৰ-কাচুতি হেৰু‌ৱাই যেনেতেনে খুণ্ডা নমৰাকৈ কুকুৰটোক বচালে যেনিবা। তেতিয়া সি ক’লে- ‘বুজিছে ছাৰ, ৰাষ্টাৰ মাজলৈ গৰু ছাগলী এৰি দিয়াটোত আমাৰ মানুহৰো ভুল আছে, তথাপি এই ড্ৰাইভাৰ জাতিটোলৈ কেতিয়াবা খঙেই উঠে।’ মই সুধিলো,- ‘কিয়?’
-‘ড্ৰাইভাৰবোৰে জানেই যে গৰু-ছাগলীয়ে গাড়ী কি বস্তু, ক’ৰপৰা কিমান স্পীডত আহিছে একো বুজি নাপায়, তথাপি সিঁহতে নিজৰ ব্ৰেকত ভৰি নিদিয়ে । যিমান হ’লেও সিহঁতো এটা জী‌ৱ ; নহয় জানো?’
-‘ওমম..’ । মই বিশেষ নক’লো, কাৰণ গাড়ী চলো‌ৱাৰ অভিজ্ঞতা মোৰ নাই ।
-‘এবাৰ বুজিছে নে, গু‌ৱাহাটীলৈ যাওঁতে সোনাপুৰৰ ওচৰতে, অলপ সময়ৰ আগতে গাড়ী এখনে গৰু এটা মাৰি থৈ গ’ল, আমি দুটা বাইকত গৈ আছিলো ; মানে দেখি একদম মন-চন বেয়া লাগি গ’ল ।’
-‘কিয়?’
-‘ওচৰতে থকা তিনিটামান গৰু আহি মৰা গৰুটোক ঘেৰি লৈ ৰৈ আছেহি । মৰা দমৰাটোৰ চাগে মাক-বাপেক পেহিয়েক-মাহীয়েক হ’ব । গৰুকেইটাৰ চকুকেইটা ইমান শান্ত আৰু মুখকেইখন ইমান নী‌ৰ‌ৱ যে মানে ভা‌ৱি কিবা লাগি গ’ল –সিহঁতেতো একো কৰিবও নো‌ৱাৰে ন!’
-‘এৰা , হয় দিয়া ।’
মই দুআষাৰমান সন্মতিসূচক কথা ক’লো । বাইক গৈ থাকিল । ৰহা পালো । তাতে সি দুটামান দৰ‌ৱ কিনিব বোলে । দৰ‌ৱকেইটা কুকুৰৰ ওকণি মৰা ঔষধ । তাৰ ঘৰত থকা কুকুৰটোৰ ওকণি হৈছে, কালি চেম্পুৰে গা-ধো‌ৱাই ফনিয়াই দিওঁতে হেনো বহুত ওকণি সৰিল । তাৰোপৰি তাৰ কিবা-কিবি বেমাৰো হৈছে হেনো । সি আৰু কৈ গ’ল-
‘কুকুৰটোৰ বয়স এতিয়া ১২ বছৰ । ডাক্টৰে কৈছে এই প্ৰজাতিটোৰ কুকুৰ ইমান বছৰ জী‌য়ায়েই নাথাকে বোলে । তাৰ নখবোৰ বুঢ়া হৈ টান হৈ গৈছে । ভালদৰে দৌৰিব নো‌ৱাৰি পকা মজিয়াত কেতিয়াবা চুঁচৰিয়ে যায় । আগতে শৌচ-প্ৰস্বা‌ৱ সদায় বাহিৰত কৰিছিল, কিন্তু আজিকালি য’তে ত’তে প্ৰস্বা‌ৱ কৰি মাক দিগদাৰহে দিয়ে ।’
বন কৰা মানুহ নথকা ঘৰখনত কুকুৰটোক চো‌ৱা-চিতা কৰিবলৈ বয়সিয়াল মাকে আমনি পাই এদিন হেনো কুকুৰটোক বেলেগ কাৰোবাক দি দিবলৈ কৈছিল। তেতিয়া সি বোলে ক’লে- ‘চো‌ৱা মা, সি এতিয়া বুঢ়া হৈছে বাবেহে তেনেকু‌ৱাখন কৰিছে । তাৰ শৰীৰে পৰা নাই বাবেহে সি আমাক একো চাৰ্ভিছ দিব পৰা নাই । কিন্তু মনত পেলো‌ৱাচোন সেই দিনকেইটাৰ কথা, তুমি যে অকলশৰীয়া হৈ থকাৰ সময়তো সিয়েই তোমাৰ লগৰী নাছিল ? ৰাতিখন গ্ৰিল টানি কষ্ট পাবা বুলি ভা‌ৱিয়েই সি আবেলিতেই তাৰ নিত্য-নৈমত্তিক কামফেৰা বাহিৰত কৰি নাহিছিল নে? ঘৰৰ সমুখত অচিনাকী মানুহৰ গোন্ধ পালেই ভুকি ভুকি গোটেই ৰাতিটো আমাৰ ঘৰখন পহৰা দিয়া নাছিল নে? তোমালোক বুঢ়া-বুঢ়ী হৈছা বুলি কালিলৈ মই তোমালোকক নি কোনোবা বৃদ্ধাশ্ৰমত থৈ আহিলে তোমালোকৰ কেনেকু‌ৱা লাগিব?’
মই তাৰ কথাত হয়ভৰ দিলো । মন কৰিছিলো, দুদিনমানৰ আগৰেপৰা আমাৰ অফিচৰ দৰ্জাখনৰ ওচৰতো কুকুৰ দুটামান আহি বহি থাকেহি । দেখিবলৈ ভাল নালাগে বাবে এদিন গালি এটা পাৰি মইয়ে খেদি দিছিলো । তাতে আকৌ ৰাষ্টাত ঘুৰি ফুৰা সেই ভতু‌ৱা ফাঁপৰে ধৰা কুকুৰ । পাছত চকীদাৰজনক সুধি গম পালো, আমাৰ ডেকাল’ৰায়েই বোলে সিঁহতক চল দিছে আহিবলৈ । সেই লেতেৰা কুকুৰকেইটাক সদায় বিস্কুট আৰু নিজৰ ভাগৰ টিফিন খাবলৈ দিয়াৰ বাবে তাৰ সহকৰ্মী আন এজনে তাক উপহাস কৰি হাঁহোতে সি কো‌ৱা কথাষাৰ মোৰ এতিয়াও মনত আছে- ‘ফঁপৰা কুকুৰ হ’ল কি হ’ল, সি তাৰ ডিউটি ঠিকমতেই কৰিব জানে । এতিয়া তই বিদেশী কুকুৰ এটা চাৰি-পাঁচ হাজাৰ দি কিনি আনিছ, তাক নিতৌ মাছ-মঙহ খু‌ৱাইছ বাবে সি তোৰ আদৰৰ । কিন্তু ইয়াক যদি তই ভালদৰে চাবুন-চেম্পু দি ধু‌ৱাই মেলি ভালদৰে ৰাখ, ইও দেখিবলৈ ধুনীয়া হ’ব । ’
কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনীয়াৰ এই ল’ৰাজনে তেওঁৰ লগত আহি থাকোতে মোক বৰ ভাল লগা কথা এষাৰ ক’লে- ‘বুজিছে ছাৰ, খাবলৈ নোপো‌ৱা সৌ ৰাষ্টাৰ কুকুৰটোক আপুনি ঘৰলৈ আনি ভালদৰে খাবলৈ দিয়ক, সি আপোনাক কেতিয়াও নাকামুৰে । কিন্তু মানুহ এজনৰপৰা সেই একে কৃতজ্ঞতাবোধ আপুনি আশা কৰিব নোৱাৰে ।’
তেনেতে আমি আহি অফিচ পাইছিলোহি । বাইকৰ হৰ্ণৰ শব্দ শুনিয়েই দুটা ভতু‌ৱা কুকুৰ ক’ৰপৰা জানো দৌৰি আহি আমাৰ কাষ পালেহি । চালক ল’ৰাজনে পকেটৰপৰা বিস্কুটৰ পেকেটটো খুলি সিঁহতক খাবলৈ দিলে । নাজানো কিয়বা মোৰ মনটো হঠাৎ কিবা এটা ভাল লাগি গ’ল !
(নিয়মীয়া বাৰ্তা, ২৯/১০/২০১৫ ত প্ৰকাশিত)

"বুকুত পকা বিলাহী আৰু ভুকুতে কল পকো‌ৱা শিল্পী"

ভন্টীৰ সতে নগা‌ৱঁৰপৰা গু‌ৱাহাটীলৈ যাবলৈ ট্ৰেভেলাৰ এখনত উঠিলো । গাড়ী চলাৰ লগে লগে ড্ৰাইভাৰৰ পাছফালে সংস্থাপন কৰা এল.চি.ডি. টিভিত কণ্ডাক্টৰে গান লগাই দিলে । দুই-চাৰিটা ভিচিডিৰ বিহুগীত, পেডেল মৰা গীত, ৰাজস্থানলৈ পলাই যো‌ৱা গীত, মঙল গ্ৰহত মাটিৰ পট্টা ম্যাদী কৰা গীত আৰু তাৰ পাছতে বাজিবলৈ ল’লে বুকুত পকা বিলাহীৰ গীত । পকা বিলাহীৰ গানটো ভিডিঅ’ নেদেখাকৈ অকল বোলে শুনিবলৈহে পাইছো, তেতিয়াও কোনো কথা নাছিল। কিন্তু বিলাহীৰ মাজতো মৰম বিচাৰি পো‌ৱা সেই গানটোৰ দৃশ্যায়ণৰ নামত যিখিনি অংগীভংগীৰে দৰ্শকক আমোদ যোগো‌ৱা হ’ল, তাৰ মাধ্যমেৰে অন্য শ্ৰোতা-দৰ্শকে কিমান মনোৰঞ্জন বিচাৰি পালে নাজানো, মোৰ ক্ষেত্ৰত কিন্তু গোটেই যাত্ৰাটোত লজ্জানত হৈ ভন্টিৰ মুখলৈ চাব নো‌ৱাৰা অৱস্থা এটাৰ সৃষ্টি হ’ল । এতিয়া কথা হ’ল এনে কি আছিল বা নাছিল সেই ‘বিলাহী বিলাহী’ গানটোত, যিয়ে আমাক ৰাইজৰ আগত দুকলম লিখিবলৈ বাধ্য কৰালে ।

জুবিন গাৰ্গে আগু‌ৱাই লৈ অনা অসমৰ আধুনিক সংগীত জগতখনত যো‌ৱা কেইটিমান দশকতে কেইবাজনো ন-শিল্পীয়ে ভুমুকি মাৰি অসমীয়া মানুহৰ অন্তৰত সৰু-বৰ হ’লেও সুকীয়া একোখনকৈ স্থান দখল কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে । এইসকল গায়ক-গায়িকাই নতুন কোনো ধাৰাৰ সৃষ্টি কৰিব নো‌ৱাৰিলেও চেকা-চোৰোগাকৈ কিছু ভিন্নসুৰীয়া অসমীয়া গীত ৰাইজক উপহাৰ দি আহিছে । সেইসকল ন‌ৱাগত শিল্পীৰ ভিতৰত দীক্ষু,জুবলি,সীমান্ত শেখৰ, বিদ্যাসাগৰ, মানস-ৰবিন, অনিন্দিতা পাল, প্ৰিয়ংকা ভৰালী, বাবু আদিৰ নাম উল্লেখ কৰিব পাৰি । অন্য অৰ্থত ক’বলৈ গ’লে অসমত বৰ্তমানে ‘শিল্পী’ হৈ ধন আৰু মান অৰ্জন কৰাৰ এক শীতল প্ৰতিযোগিতা চলি আছে । বৰ্তমানৰ প্ৰতিযোগিতাৰ যুগত যোগ্য জনেহে বৰ্তি থাকিব পাৰিব সেইটো কথাও ঠিক । আৰু সেয়েহে প্ৰতিযোগিতাৰ অৱবতাৰণা হো‌ৱা এই ঘটনাটোত কোনো অস্বাভা‌ৱিকতা আমি দেখা নাপাওঁ । কিন্তু কলা-সংস্কৃতিৰ চৰ্চা বা উৎকৰ্ষ সাধনৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিযোগিতাত নমাৰ কথাটো‌ৱে প্ৰতিযোগীগৰাকী যে প্ৰকৃততে এগৰাকী ‘শিল্পী’ নহয় তাকেহে প্ৰমাণিত কৰে । কাৰণ, গায়নেই হওঁক বা বায়নেই, চিত্ৰকলাই হওঁক বা ভাষ্কৰ্যই, নৃত্যই হওঁক বা অভিনয়েই, মানুহৰ ৰুচী-অভিৰুচীৰপৰা সৃষ্টি হো‌ৱা এই কলাসমূহৰ চৰ্চাকাৰীসকলৰ বাবে সেয়া হো‌ৱা উচিত এক আৰাধনা বা সাধনাস্বৰূপ । সেই কলাৰ সম্ভাব্য সকলো পৰিসীমা স্পৰ্শ কৰিব পৰাটো এজন চৰ্চাকাৰীৰ বাবে মহৎ উদ্দেশ্য হো‌ৱা উচিত আৰু তাৰ সাধনাত ব্ৰতি হৈ নিতৌ ন ন অনুশীলনেৰে নিজকে অধিক অভিজ্ঞ আৰু পাকৈত কৰিব পৰা হো‌ৱাটো‌ৱেই হ’ব লাগে তেওঁৰ বাবে চূড়ান্ত সফলতা । কিন্তু সফলতাৰ এই সংজ্ঞাক আজিৰ তথাকথিত শিল্পীয়ে অন্য ৰূপ দি যশস্যা আৰু ধন অৰ্জনৰ পথ হিচাপে ভা‌ৱিবলৈ লো‌ৱাটো বৰ্তমান সময়ৰে এক দুৰ্ভাগ্যজনক পৰিস্থিতি বুলি ক’ব লাগিব ।

আজিৰ ডিজিটেল যুগত সংগীত উপভোগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো বহুতো নিত্য-নতুন পৰিবৰ্তনে গা কৰি উঠিছে । পুৰণা কেছেট ৰেকৰ্ডাৰৰ সলনি প্ৰতিজনেই লগত কঢ়িয়াই নিব পৰা মোবাইল-ফোন/আইপড বা এম.পি.৩-প্লেয়াৰ উপলব্ধ হ’ল । প্ৰযুক্তিৰ উত্থানে আগৰ শ্ৰাব্য মাধ্যমৰ লগত বৰ্তমানে দৃশ্য-মাধ্যমকো সংলগ্ন কৰি একত্ৰিত কৰি পেলালে । সেয়েহে বজাৰত সংগীতৰ ‘চিডি’ নিৰ্মাণকাৰী ব্যক্তিসকলে গীতৰ লগতে দৃশ্যায়নৰ ব্য‌ৱস্থাও কৰিবলৈ একপ্ৰকাৰৰ বাধ্য হ’ল । কাৰণ, প্ৰযুক্তি-পাগল আমাৰ বহু অসমীয়া মানুহেও আজিকালি গান এটা মন দি শুনাৰ সলনি গানটো চাবলৈ পালেহে হেনো বেছি ভালপো‌ৱা হ’ল । ভিচিডিৰ ব্য‌ৱসায়ে আমাৰ মানুহৰ এই স্বভা‌ৱটোক অধিক গাঢ় কৰি পেলালে । তাৰেই পৰিণতিত আজিৰ সংগীত প্ৰযোজকে গীত এটা কে‌ৱল বাণীবদ্ধ কৰাতেই ক্ষান্ত নাথাকি সমান্তৰালভা‌ৱে তাৰ দৃশ্যায়নৰ বাবেও ভা‌ৱিবলগীয়াত পৰিছে । ষ্টুডিঅ’ত গীতটো বাণীবদ্ধ কৰাটো যিমান সহজ কাম, সিমান সহজ নহয় গীতটোৰ বাবে ভিডিঅ’ এটা প্ৰস্তুত কৰাটো । যিমানেই দুখৰ কৰুণ গীত নহওঁক কিয়, তাতো যদি কোনো নাচ-গান নাথাকে, তেন্তে সেই গীতে যে ফ্লপ মাৰিব সেইটো খাটাং! গতিকেই নাচ-গানৰ তত্বা‌ৱধায়ক বুলিবলৈও কিবা বোলে “কৰিঅ’গ্ৰাফাৰ” এজনৰো আজিকালি বৰকৈ প্ৰয়োজন হ’ল । তাৰ পাছত আহিল আপোনাৰ নায়িকা অভিনেত্ৰী গৰাকী । এই নায়িকা গৰাকী নিৰ্বাচন কৰোতে প্ৰযোজকে মন দিয়ে এই কথাটোত যে তেওঁ কে‌ৱল সুদক্ষ অভিনয় কৰিব পাৰিলেই নহ’ব, পটুত নাচনী, সুগঢ়ী আৰু দেখাত সুশ্ৰীও হ’ব লাগিব । সেইদৰে অভিনেতাজনো অলপ নামী-দামী হ’লে ভাল হয় । অন্যহাতে যদি সেয়া কোনো ৰোমান্টিক গীতৰ ভিডিঅ’ হয়, তেনেহ’লেতো আৰু কথাই নাই ! চাৰি-পাচঁযোৰ সাজ সলাই সলাই কেইবাটাও ল’কেশ্যনত গৈ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হয় । আধুনিক বিহুসুৰীয়া গীতবোৰতো বিহুৰ মুদ্ৰাৰ সতে ‘ফিউজন’ কৰা নাচ নাচিবলৈ নায়ক-নায়িকাক শিকাই লো‌ৱা হয় । নায়িকাই যিমানেই পৰম্পৰাগত অসমীয়া সাজ নিপিন্ধক কিয়, নায়কে কে‌ৱল জিনছ-পেন্ট পিন্ধি গগলছ এযোৰ আঁৰি ল’লেই হ’ব । (কাৰণ প্ৰযোজকসকলে বাৰুকৈয়ে জানে যে মানুহৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নায়ক নহয়; নায়িকাৰ লয়-লাস নাচোন, অংগীভংগী আৰু সাজোন-কাচোনহে! ) এইদৰে আমাৰ সংস্কৃতিত আজিৰ এই শিল্পীসকলে সকলো কলা একাকাৰ কৰি আমাৰ জীা‌ৱন-যাত্ৰাত এক ন‌ৱজাগৰণৰ সৃষ্টি কৰিছে ।

ইয়াৰ মাজতে দুই-একোজনে আকৌ হিন্দী চিনেমাৰ ফৰ্মূলা ব্য‌ৱহাৰ কৰি কিছু গীতৰ ‘প্ৰডাক্ট’ পোনপটীয়াভা‌ৱে ‘মাৰ্কেটিং’ কৰাৰ বাবে উঠিপৰি লাগিছে । তাৰেই উদাহৰণ হৈছে এই ‘বিলাহী বিলাহী’ গানটো । মছালাযুক্ত উপাদান ঢালি গান এটাকো যেতিয়া ‘চিলি-চিকেন’ৰ দৰে উপস্থাপন কৰা হয়, তেতিয়া সি ‘হিট’ হো‌ৱাৰ সম্ভা‌ৱনা যে প্ৰ‌ৱল, এই কথা ইতিমধ্যেই বহু গীত-নিৰ্মাতা কাৰীকৰে ভালদৰে বুজি উঠিছে । তেনে এটা গীত ‘বনাব’ৰ বাবে প্ৰথমে লাগিব ‘ধিনচিকো-ধিনচিকো’ কৰা ‘মিউজিক’ যিয়ে নেকি শুই থকা বেমাৰী এজনকো তালে তালে নাচিবলৈ উদ্বুদ্ধ কৰাব পাৰে । গীতৰ কথাংশৰ বাবে বিশেষ চিন্তা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই । তথাপি প্ৰেম-পিৰীতিৰ নামত ‘প্ৰথম দেখাৰ সেই মিঠা লগন’ বুলি কো‌ৱাতকৈ চিধাই ‘তোমাক দেখিলো সা‌ৱতি ধৰিলো’ বুলি কো‌ৱাই ভাল । ইয়াতকৈ কিছু আগু‌ৱাই গৈ ছো‌ৱালীৰ দেহ-যৌ‌ৱনৰ লগতে যৌনতাৰ গোন্ধ থকা কথা হ’লেতো বেছ ‘ফাটাফাটি’য়েই হয় । তাৰ পাছত আহিব নায়িকাগৰাকী । হট-পেন্ট হওঁক অথবা মিনি-স্কাৰ্ট হওঁক, যিমান পাৰি কম বস্ত্ৰৰে তেখেতক অলংকৃত কৰি গীতৰ তালে তালে নাচিবলৈ লগাই দিয়ক । আৰু নায়িকাই যে সকলো আকৰ্ষণৰ মূল সেই কথাটো বুজাবলৈ তেখেতৰ কাষে কাষে মৌ-মাখি, ভেনা-মাখিৰদৰে পৰি থকাকৈ এগালমান উতনু‌ৱা মানুহৰ অনিয়ন্ত্ৰিত নৃত্যৰ সংযোজন কৰক । বাটে-পথে মদ-ভাং খাই পৰি থকা ঠেলা‌ৱালা-ৰিক্সা‌ৱালাসকলৰ বাবেও যে আপুনি চিন্তা কৰিছে আৰু তেওঁলোকেও যে কোনো ডাঙৰ ‘বাৰ’ বা ‘ডিস্কো’লৈ নোযো‌ৱাকৈয়ে সমান উত্তেজনাৰে গানটো বিনাদ্বিধাৰে উপভোগ কৰিব পাৰিব সেয়া বুজাবলৈ গেঞ্জী-লুঙি পিন্ধা মানুহক গগলছ-মাফলাৰ পিন্ধাই অলপ আচহু‌ৱা যেন লগা অৱয়ব এটা সাজি নাচিবলৈ এৰি দিয়ক । পাৰিলে নায়িকাই নাচ থকা সকলো পুৰুষকে কিছু কিছু যৌন ক্ষুধা পূৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হো‌ৱাৰ দৰে ভা‌ৱ এটা যদি সৃষ্টি কৰিব পাৰি, তেন্তে গান একেবাৰে ‘চুপাৰ-দুপাৰ হিট’ হ'বই হ'ব । ডেকা-বুঢ়া-কিশোৰ সকলো বয়সৰ দৰ্শকেই যে এনে গীত লুকাই চুৰকৈ হ’লেও শুনিব আৰু চাব, সেয়া একেবাৰে এশ শতাংশই নিশ্চিত । গতিকেই আগতে গান গো‌ৱাৰ অভিজ্ঞতা থাককেই বা নাথাকক, এনে হিট গানে আপোনাক যে ৰাতিটোৰ ভিতৰতে বিখ্যাত কৰি তুলিব সেয়াও ঠিক । ক’বলৈ গ’লে, বেপাৰটো কৰিবলৈ জানিলে ধন আৰু যশ অৰ্জনৰ বাবে এইটো হৈছে একেবাৰে চুটি আৰু চিধা ৰাস্তা ।

কিন্তু আমি এবাৰ ভা‌ৱি চাইছো নে, আমাৰ উঠি অহা নতুন প্ৰতিভা‌ৱান যু‌ৱক বা যু‌ৱতীসকলে এইদৰে চৰ্ট-কাটেৰে বাট বুলিবলৈ লো‌ৱাটো কিমান সমীচীন হৈছে ? সংগীতৰ নামত কে‌ৱল ক্ষণিকৰ আনন্দ দিয়া মনোৰঞ্জনে আমাৰ সুস্থ মানসিকতাক দুষিত কৰাৰ লগতে দৰ্শক আৰু গায়ক উভয়ৰে সৃষ্টিশীলতাক বিনষ্ট কৰিছে । সংগীতৰ বিশালতা আৰু মাহাত্ম্যক উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ নিদিয়া এইধৰণৰ উত্তেজক গীত-মাতে আজিৰ উচ্ছৃংখল যু‌ৱ-সমাজত মানুহৰ মন-প্ৰাণক আৰু অধিক অস্থিৰ কৰি সামাজিক আৱহা‌ৱাক বিনষ্ট কৰাৰ বাদে আন কিবা কৰা আমাৰ দৃষ্টিত পৰিলক্ষিত হো‌ৱা নাই। আমাৰ আহ্বান, ন-প্ৰজন্মই সংগীতৰ সাধনা কৰিবলৈ অধিক আগ্ৰহী হওঁক । পৃথি‌ৱীৰ বুৰঞ্জীত অসমীয়া ডেকা-গাভৰু‌ৱে এনে সংগীত সৃষ্টি কৰাৰ উদাহৰণ আছে যিয়ে ইতিমধ্যেই সমগ্ৰ বিশ্বতে উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে । অসমৰ বিনন্দীয়া প্ৰকৃতি আৰু সামাজিক অৱস্থিতিয়েও যে সংগীত-শিল্পীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰিব কৰাকৈ ঔষধ হিচাপে কাম কৰিব পাৰে, সেই কথা নিজকে ফাঁকি নিদিয়া যিকোনো ব্যক্তিয়েই নিজমুখে স্বীকাৰ কৰিব । তদুপৰি কোনবোৰ গুণৰ বাবে আজিৰ হিন্দীছ‌ৱিৰ হিট গীত এটাতকৈ, সৌ তাহানিৰ দিনৰ পুৰণি গীতবোৰেহে মানুহৰ মনত সংগীতৰ মৃদু-মধুৰ লহৰ তুলি শ শ বছৰ ধৰি চিৰসেউজ হৈ থাকিব পাৰিছে এই যুক্তি-যুক্ততাখিনি শিল্পী হ’ব খোজা প্ৰতিজন গায়ক-গায়িকাই নিজা বিচাৰ-বুদ্ধিৰে চালি-জাৰি চো‌ৱা উচিত। আমাৰ বহুতেই যদি জুবিন-পাপনৰ আদৰ্শৰে অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁলোকৰ দৰে হ’ব খুজিছে, তেন্তে তেৰাসকলেও এই কথাটো জনা দৰকাৰ যে, জুবিন-পাপনেও ৰাতিটোৰ ভিতৰতে খ্যাতি অৰ্জা নাই ; তেওঁলোকেও কঠোৰ অনুশীলন আৰু সংগীত-সাধনাৰ বলতহে আজিৰ এই স্থান পাব পাৰিছে ।